دلیل ترس از آمپول زدن چیست؟
همه میدانیم که آمپول زدن درد چندانی ندارد و در عرض چند ثانیه همه چیز تمام میشود، اما چرا از این پروسه تا این اندازه وحشت داریم؟
من به شخصه وقتی مجبور هستم آمپول بزنم تپش قلب میگیرم و تمام بدنم خیس عرق میشود. اما به محض تمام شدن آمپول پیش خود فکر میکنم این که اصلا درد نداشت، من چرا اینقدر میترسیدم؟
خب، در توضیح باید بگوییم این ترس، نوعی فوبیاست که در سراسر جهان رواج بسیاری دارد. به طوری که بر اساس آمار رسمی از هر 10 نفر یک نفر به این فوبیا مبتلاست. در کشوری همچون انگلستان رواج این ترس بیشتر است و از هر چهار نفر یک نفر از آمپول زدن میترسد؛ بنابراین لازم نیست خجالت بکشید که از آمپول میترسید. Aichmophobia به ترس از سوزن و اشیا نوکتیز گفته میشود و Trypanophobia ترس از تزریق است.
برخی از مردم با دیدن آمپول فقط چند دقیقه دچار ترس میشوند و بعضی دیگر به حدی میترسند که حالشان بد میشود. مطالعات متعددی در سالهای اخیر نشان داده که تقریبا یکچهارم جمعیت جهان به فوبیای سوزن مبتلا هستند. پراکندگی این ترس بین زنان و مردان با هم برابر است و سن و سال خاصی را هم در بر نمیگیرد، یعنی هر فردی در هر سنی ممکن است از آمپول زدن بترسد. ترس از آمپول زدن، خود را با عرق کردن، حالت تهوع، ضعف و غش کردن، سرگیجه یا تپش قلب نشان میدهد.
سوال اینجاست که ریشه ترس از آمپول کجاست؟
ترس از آمپول یا ترس از اشیا نوکتیز میتواند به دوران کودکی فرد مربوط شود. مثلا وقتی فرد برای اولین بار در کودکی آمپول زده، احتمالا درد زیادی متحمل شده و این درد در گوشهی ذهنش باقی مانده و همچنان در بزرگسالی او را دچار فوبیا میکند.
یا ممکن است در اثر ترس اعضای خانواده باشد. یعنی فرد از همان کودکی دیده و آموخته که آمپول ترس دارد و مثلا پدر یا مادرش از آن ترس دارند. حساسیت به درد که ممکن است در نتیجهی اضطراب شدید یا به صورت ژنتیکی به وجود آمده باشد هم میتواند یکی از عوامل ترس از آمپول باشد.
ترس از آمپول ممکن است ریشه در کودکی داشته باشد. به طور مثال، فرد در کودکی دوره بیماری سختی را سپری کرده است یا آمپول دردناکی را زده است که این موضوع باعث به وجود آمودن رشته خاطرات ناخوشایند از پزشک، درمانگاه و آمپول شده است. حتی ممکن است یکی از نزدیکان فرد در بیمارستان فوت کرده باشد که همه این موارد شرطی سازی کلاسیک را درمغز فرد ایجاد میکند که هر وقت اسم این موارد میآید مجموعهای از سختیها در ذهن فرد تداعی میشود.
ترس از سوزن آمپول را میتوان به تکامل تدریجی بشر نیز ربط داد. هزاران سال انسانها به واسطه استفاده از اشیاء نوکتیز صدماتی را به پوست خود وارد میکردند و نتیجهی استفاده از این وسایل زخمی شدن، عفونت و حتی مرگ بوده. همین پیامدهای تلخ و ناخوشایند در حافظه عمومی بشر باقی مانده و ترس او از آمپول زدن را به وجود آورده است.
ژنتیک و فوبیا نیز به هم مربوط هستند. زمینههای ژنتیکی و بعضی آسیبها در برخی نواحی مغز در تشدید فوبیاها تاثیر گذار است البته به خودی خود این هراسها جنبه ژنتیکی ندارند، اما افرادی که فوبیا دارند به لحاظ زمینه اضطرابی که دارند ممکن است بیشتر در معرض آسیبها قرار بگیرند.